ارتباط قرآن با شيمي
در آيه دو سوره الحديد آمده كه : .....له الملك السماوات آهن عنصري است كه به راحتي از زمين استخراج مي شود و به راحتي هم مي تواند به آن برگردد و دوباره مثل قبل به صورت اكسيد آهن قرمز رنگ در كاني آهن در آيد. در آيه 25 اين سوره كه مي فرمايد: ابتدا اشاره به فرستادن انبيا با عدل و سپس از خصوصيات آهن كه فوايد زيادي دارد و براي حفظ عدالت آفريده شده صحبت مي كند. از لحاظ شيميايي آهن داراي عدد اتمي زوج است و پايداري نسبي بيشتري نسبت به عناصر با عدد اتمي فرد دارد و نسبت به آنها فراواني نسبي بيشتري دارد. فراواني عناصر به پايداري آنها مربوط است. اين پايداري بر اساس انرژي اتصال بيان مي شود هنگام تشكيل هسته اتم از اجزاي آن مقداري ماده به انرژي تبديل مي شود. كه اين انرژي بر اساس رابطه زير بيان مي شود: E=(Δm)C2 انرژي اتصال آهن از اختلاف بين جرم هسته آهن و با جرم 26 پروتون و 30 نوترون تشكيل دهنده آن به دست مي آيد. شكل زير انرپي اتصال براي عناصر مختلف را نشان مي دهد وجود آهن در قله اين منحني بيانگر اين نكته است كه ذرات هسته آن محكمذ تر از بقيه عناصر به هم جوش خورده اند و به همين دليل است كه آهن داراي پايداري بيشتر و فراواني بالا در طبيعت است. براي اتم هاي مختلف دو حالت مي توانند صورت گيرند يا دچار شكاف هسته شوند يه همجوشي هسته كه در زير آنها را تعريف مي كنيم: شكاف هسته: فرآيندي كه طي آن يك هسته سنگين به دو هسته سبك تر تبديل مي شود همجوشي هسته اي: فرآيندي كه طي آن دو هسته سبك به هم جوش خورده و هسته سنگين تري را توليد مي كنند. امروزه در علم هسته اي به اين نتيجه رسيده اند كه اتم ها با عدد اتمي بالاتر از آنها مثلا اورانيوم طوري شكافته مي شوند كه بعد از شكاف هاي متعدد به هسته آهن مي رسند و هسته هاي سبك تر از آنه هم مي توانند طوري به هم جوش بخورند كه به هسته آهن برسند و در اين بين انرژي زيادي آزهد مي شود. پس مي شود آهن را به عنوان عنصري كه در عدالت ذكر شده در آيه و يك توازني براي تمام عناصر است، دانست. ما امروزه به اين نتيجه رسيديم ولي در گذشته شايد مفهوم اين را مثلا ساخت شمشير و غيره. براي رعايت عدالت مي دانستند چون در هر زمان مي شود از قرآن تفسيري كرد كه مناسب همهن زمان است و اين دليلي بر اين مي تواند باشد كه قرآن مربوط به زمان خاصي نيست و در همه دوران مي توان از آن استفاده كرد .
قرآن کتاب هدایت بشر و منشأ بسیاری از علوم است. مطالب علمی آن انسان را به تفکر وا میدارد. اشارهی برخی آیات به پیدایش آتش از درخت سبز، مجاورت آبهای شیرین و شور بدون اختلاط، شکل پذیری آهن در دست حضرت داوود7، پیوستگی زمین و آسمان و جدا شدن آنها از یکدیگر، توجه دادن به رقیق شدن هوا و کمبود اکسیژن در لایههای بالای جو، بر شمردن منفعت و ضرر برخی مواد و چگونگی استفاده از آنها و بیان احکام حلیت و حرمت که میتواند انسان را به سوی تحقیق علمی راهنما باشد، این حقیقت را آشکار میسازد که اگرچه قرآن؛ کتاب فیزیک و شیمی و ... نیست، بلکه به منظور هدایت و تربیت بشر نازل شده است، اما در عصری که جاهلیت بر جهان سایه افکنده بود و دانشمندان به جرم دانستن و بیان عقاید خود در دادگاههای تفتیش عقاید محاکمه و سوزانده میشدند، قرآن کریم با روشنگریهای علمی خود به تکریم جایگاه علم و تفکر پرداخت و بشر را در عرصهی مبارزه با جهل و ظلمت رهبری نمود. خداوند در آیات مختلف از میان عناصر گوناگون، فواید فلز آهن را بر میشمرد؛ زیرا هیچ یک به اندازه آن در حیات بشر اهمیت ندارد. تجمع آهن در مرکز ستارگان باعث انفجار آنها میشود، نتیجه این رخداد پراکندگی اتمهای بسیار مهم در سطح کیهان است. نیروی جاذبه نیز باعث تجمع اتمهای آهن به سمت مرکز زمین و سبب گرمایش مرکز آن و ایجاد فعل انفعال و ترکیبهای شیمیایی در آن میگردد. همچنین آهن در هموگلوبین خون و متابولیسم اکسایشی نقش اساسی دارد مچنین آهن در هموگلوبین خون و متابولیسم اکسایشی نقش اساسی دارد.
آیه 25 سوره حدید دربارهی آهن سخن میگوید. این آیه دارای دو کد ریاضی جالب است. الحدید شماره سوره 57 قرآن کریم، و نیز جمع حروف ابجد کلمه الحدید 57 است. جمع حروف ابجد حدید به تنهایی 26 و عدد اتمی آهن نیز 26 است همچنین خداوند در آیه 80 سوره یس میفرماید: همو که برایتان در درخت سبزفام اخگر نهاد که از آن [چون نیازتان افتد] آتش میافروزید دانش امروزی میگوید: گیاهان با استفاده از CO2، H2O و نور خورشید، در یک فرایند شیمیایی سلولز و اکسیژن تولید میکنند. بنابراین هنگام تشکیل چوب درختان (سلولز) مقداری از انرژی تابشی نور خورشید به صورت انرژی شیمیایی در آنها ذخیره میشود و زمانی که چوب را میسوزانیم CO2، H2O و مقداری مواد معدنی تولید میگردد؛ به گونهای که جرم مواد حاصل با جرم مواد اولیه برابری دارد (قانون بقای ماده)، و انرژی شیمیایی ذخیره در آن به صورت گرما و نور آزاد میشود بدون آنکه ذرهای از این انرژی کاسته شود. از این امر به عنوان رستاخیز انرژی (قانون بقای انرژی) نام برده میشود در چهارده قرن گذشته، هنگام نزول این آیه، مفهوم فوق بر تودهی مردم پوشیده بود؛ همانگونه که شاید برخی موارد را بشر امروزی نیافته باشد؛ اگرچه آیندگان خواهند توانست از این هم فراتر رفته و درک عمیقتری از آیه داشته باشند. آیه 30 سورهی انبیا از پیوستگی آسمانها و زمین و گشایش آنها از یکدیگر و از آب به عنوان مایه حیات بحث نموده است. پیرامون پیوستگی و جدایی زمین و آسمانها دو تفسیر وجود دارد: 1. به هم پیوستگی آسمان و زمین اشاره به آغاز خلقت دارد. براساس نظر دانشمندان، مجموعهی این جهان به صورت تودهی واحد عظیمی از بخار سوزان بوده که به تدریج در اثر انفجارهای درونی و حرکت، تجزیه گشته و کوکبها و ستارهها؛ از جمله منظومهی شمسی و کرهی زمین را به وجود آورده است و پس از آن نیز جهان در حال گسترش است 2. منظور از پیوستگى، یکنواخت بودن مواد جهان است؛ به گونهای که ابتدا همه در هم فرو رفته بود و به صورت مادهی واحد خودنمایی میکرد، اما با گذشت زمان، مواد از یکدیگر جدا شد، و ترکیبات جدیدی به وجود آمد آسمان، جو فراگرد زمین است، که صدها کیلومتر ضخامت دارد. این غشای به ظاهر لطیف که از هوا و گازهای مختلف تشکیل شده به قدری محکم و مقاوم است که هر موجود مزاحم خارج از این جو که به سوی زمین حرکت کند را نابود میسازد، و کرهی زمین را در برابر بمباران شبانهروزی شهاب سنگها حفظ میکند فرانک آلن استاد فیزیک زیستی از دانشگاه کانادا، در این زمینه مینویسد: جوی که از گازهای نگهبان زندگی بر سطح زمین تشکیل شده آن اندازه ضخامت دارد که میتواند همچون زره، زمین را از شدت مجموعهی مرگبار 20 میلیون سنگ آسمانی در روز که با سرعت 50 کیلومتر در ثانیه به آن برخورد میکند، در امان نگهدارد همچنین اشعه فرابنفش قدرت جذب نور خورشید را دارد و تا میزانی که برای رشد و نمو موجودات زنده لازم و ضروری است، آن را عبور میدهد. جو زمین درجه حرارت سطح زمین را متناسب با شرایط زیستی تنظیم میکند و بخار آب لازم را از سطح اقیانوسها به سوی خشکی انتقال میدهد، که اگر چنین نبود، تمامی قارهها به کویری خشک و غیر قابل زیست تبدیل میگردید در چهارده قرن گذشته، هنگام نزول این آیه، مفهوم فوق بر تودهی مردم پوشیده بود؛ همانگونه که شاید برخی موارد را بشر امروزی نیافته باشد؛ اگرچه آیندگان خواهند توانست از این هم فراتر رفته و درک عمیقتری از آیه داشته باشند. آیه 30 سورهی انبیا از پیوستگی آسمانها و زمین وگشایش آنها از یکدیگر و از آب به عنوان مایه حیات بحث نموده است. پیرامون پیوستگی و جدایی زمین و آسمانها دو تفسیر وجود دارد 1.به هم پیوستگی آسمان و زمین اشاره به آغاز خلقت دارد. براساس نظر دانشمندان، مجموعهی این جهان به صورت تودهی واحد عظیمی از بخار سوزان بوده که به تدریج در اثر انفجارهای درونی و حرکت، تجزیه گشته و کوکبها و ستارهها؛ از جمله منظومهی شمسی و کرهی زمین را به وجود آورده است و پس از آن نیز جهان در حال گسترش است 2. منظور از پیوستگى، یکنواخت بودن مواد جهان است؛ به گونهای که ابتدا همه در هم فرو رفته بود و به صورت مادهی واحد خودنمایی میکرد، اما با گذشت زمان، مواد از یکدیگر جدا شد، و ترکیبات جدیدی به وجود آمد آسمان، جو فراگرد زمین است، که صدها کیلومتر ضخامت دارد. این غشای به ظاهر لطیف که از هوا و گازهای مختلف تشکیل شده به قدری محکم و مقاوم است که هر موجود مزاحم خارج از این جو که به سوی زمین حرکت کند را نابود میسازد، و کرهی زمین را در برابر بمباران شبانهروزی شهاب سنگها حفظ میکند فرانک آلن استاد فیزیک زیستی از دانشگاه کانادا، در این زمینه مینویسد: جوی که از گازهای نگهبان زندگی بر سطح زمین تشکیل شده آن اندازه ضخامت دارد که میتواند همچون زره، زمین را از شدت مجموعهی مرگبار 20 میلیون سنگ آسمانی در روز که با سرعت 50 کیلومتر در ثانیه به آن برخورد میکند، در امان نگهدارد همچنین اشعه فرابنفش قدرت جذب نور خورشید را دارد و تا میزانی که برای رشد و نمو موجودات زنده لازم و ضروری است، آن را عبور میدهد. جو زمین درجه حرارت سطح زمین را متناسب با شرایط زیستی تنظیم میکند و بخار آب لازم را از سطح اقیانوسها به سوی خشکی انتقال میدهد، که اگر چنین نبود، تمامی قارهها به کویری خشک و غیر قابل زیست تبدیل میگردید در ادامه آیه 30 سوره انبیا خداوند میفرماید: آیا کسانی که کفر ورزیدند ندانستند که آسمانها و زمین هر دو به هم پیوسته بودند، و ما آن دو را از هم جدا ساختیم، و هر چیز زندهای را از آب پدید آوردیم؟ آیا [باز هم] ایمان نمیآورند؟ دانشمندان، امروز معتقدند که نخستین جوانهی حیات در اعماق دریا پیدا شده است.فراتر از اینها میتوان آب را مظهر طهارت معنوی دانست که جان را جلا میبخشد و روح را برای صعود و حضور در پیشگاه پروردگار متعال آماده میسازد حدود 75% سطح زمین را آب دریا و اقیانوس در برگرفته که منبع عظیمی از مواد شیمیایی با ارزش و راهوار گستردهای برای حمل و نقل کلاهاست. مزید بر این، نزول باران، تعدیل هوا و نیز بخشی از وزش بادها از برکات دریاست؛ از اینرو قرآن بارها با تعبیرهای مختلف انسان را متوجه این نعمت کرده و او را به اندیشه واداشته است. دریا، دیار عجایب است که قرآن نیز به صراحت از آن یاد میکند
مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیانِ بَیْنَهُما بَرْزَخٌ لا یَبْغِیانِ؛ ،دو دریا را [به گونهاى] روان کرد [که] با هم برخورد کنند. ? میان آن دو، حدّ فاصلی است که به هم تجاوز نمیکنند با جاری شدن رودخانههای عظیم آب شیرین به دریا و اقیانوس، آب شور عقب رانده میشود. این دو آب (شور و شیرین) به خاطر تفاوت غلظت با یکدیگر آمیخته نمیشود، بلکه به گفتهی دانشمندان، دیواری جداکننده بین این دو فاز ایجاد میگردد. در فصل مشترک این دو فاز به علت تغییر غلظت، PHو دما، بسیاری از آبزیان ریز دریایی از بین رفته و غذای کافی برای تغذیهی ماهیان فراهم میشود. این منطقه یکی از مناسبترین صیدگاههای ماهی است. صحنهی شگفت و جالب این است که هنگام مد، آب دریا بالا میآید و آبهای شیرین بی آنکه با آب شور مخلوط گردد به عقب رانده میشود و بخش زیادی از خشکی را فرا میگیرد؛ از اینرو ساحل نشینان با مهار کردن آبهای شیرین و حفر نهر در منطقه ساحلی زمینهای کشاورزی را آبیاری میکنند از زمان امکان به پرواز در آمدن انسان، دانشمندان به این پدیدهی طبیعی پی بردند که طبقههای بالای فضا با کمبود اکسیژن مواجه است و هرچه انسان بالاتر میرود تنفس دشوارتر میگردد؛ تا جایی که بدون استفاده از ماسک اکسیژن حیات غیر ممکن است. قرآن کریم چهارده قرن گذشته به این موضوع علمی اشاره کرده است: پس کسی را که خدا بخواهد هدایت نماید، دلش را به پذیرش اسلام میگشاید؛ و هر که را بخواهد گمراه کند، دلش را سخت تنگ میگرداند؛ چنانکه گویی به زحمت در آسمان بالا میرود؛ این گونه، خدا، پلیدی را بر کسانی که ایمان نمیآورند قرار میدهد
|